Η ΙΣΤΟΡΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Τόπος – Η σύγχρονη έκφραση
3 αιώνων καπνικής ιστορίας

Η Ξάνθη από το 1715 είναι πασίγνωστη για τα καπνά της.

Από το 1860 έως το 1925, οι Ξανθιώτες καπνέμποροι συνεργάζονταν με ξένες εταιρίες και πηγαινοέρχονταν στη Δύση, ενώ τα εργοστάσια – καπναποθήκες της Ξάνθης, κτισμένα στον κάμπο, αποτελούσαν ιδιαίτερη συνοικία, που σήμερα κυκλώνεται από τη σύγχρονη πόλη της Ξάνθης.

Αλλαγές πολιτικές, πολιτισμικές και κοινωνικές, που διήρκεσαν πάνω από 40 χρόνια, δεν αποδείχθηκαν ικανές να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα μιας πόλης – κλειδί σαν την Ξάνθη. Χριστιανοί, Πομάκοι, Μουσουλμάνοι Ξανθιώτες έχουν έναν «θεό»: Το σπίτι. Την οικογένεια. Τη δουλειά.

Σήμερα η ΣΕΚΑΠ αποτελώντας μια σημαντική πηγή για τη Θρακιώτικη Ανάπτυξη, αποτελεί έμπνευση, ζωή και δημιουργία για εκατοντάδες άτομα μέσα και έξω από την Ξάνθη.

History

Ιστορία

Ήταν σαν χθες που, στα 1890, οι καπνέμποροι από την Γκιουμουλτζίνα*1 και την Καρτζάλη*2, έφεραν με καμήλες τους μπασμάδες στις καπναποθήκες της πόλης, πλάι στα αρμαθοδέματα των ξανθιώτικων καπνών.

Και είναι πολλά αυτά που οφείλει η καπνοβιομηχανία της πόλης στον ανώδυνο δεγκτσήδη*3, στους χιλιάδες καπνεργάτες αλλά και στον Ανάργυρο Σιγάλα, τον καπνέμπορο που ήξερε από τότε, το 1929, ότι τα εδώ «άριστα, αρωματικά και καλλιτεχνικώς συσκευασμένα σιγαρέτα» σύντομα «θα γίνουν πραγματικώς ανάρπαστα με την εμφάνισή των».

Τη χρυσή εποχή της ευημερίας όπου φούντωναν και θέριευαν οι Καπνικοί συνεταιρισμοί*4, διαδέχεται το χάος, οι στάχτες και τα Πέτρινα Χρόνια (1941 – 1945). Στο πρώτο μεταπολεμικό συνέδριο καπνοπαραγωγών (22-24/11/1945), ο εμπνευσμένος και έμπειρος «πρωτεργάτης» του Συνεταιρισμού Κινήματος, Αλέξανδρος Θ.Μπαλταντζής συλλαμβάνει την ιδέα ιδρύσεως της ΣΕΚΕ, αναζωπυρώνοντας έτσι το ενδιαφέρον για αγορά, μεταπώληση και εμπορία καπνών σε φύλλα επεξεργασμένα ή μη.

Ο Αλέξανδρος Μπαλτατζής*5, προσδίδοντας στην οργάνωση τη νομική μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας, και διαβλέποντας τη σημασία της ίδρυσης μιας συνεταιριστικής Καπνοβιομηχανίας, στηρίζει μαζί με τους Νίκο Χατζηγεωργίου καπνέμπορο και Γεώργιο Φλώρο, διευθυντή της Ένωσης, την δημιουργία Σιγαρετοβιομηχανίας με στρατηγικές κατευθύνσεις, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Η ίδρυση ανταγωνιστικής και βιώσιμης Καπνοβιομηχανίας, με δεδομένο τον υψηλό ανταγωνισμό από τις εν λειτουργία καπνοβιομηχανίες, απαιτούσε σημαντικά κεφάλαια, γι’ αυτό αρχικά η ΣΕΚΕ*6 – προτού προβεί στη δημιουργία νέας καπνοβιομηχανίας – μίσθωσε την άλλοτε πρωτοπόρα καπνοβιομηχανία Ματσάγγου.

Τα αποτελέσματα εμπεριστατωμένων ερευνών, μετά από απόφαση της ΣΕΚΕ, και η προηγούμενη εμπειρία από τη διαχείριση της Καπνοβιομηχανίας Ματσάγγου, διευκόλυναν την μετά το 1974 Διοίκηση της ΣΕΚΕ να πάρει τη μεγάλη απόφαση για την ίδρυση της ΣΕΚΑΠ, της Συνεταιριστικής Καπνοβιομηχανίας Ελλάδος Α.Ε.

Γκιουμουλτζίνα

H Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή) και η Καρτζάλη μαζί με την Ξάνθη, αποτελούσαν τα 3 φυσικά γεωγραφικά διαμερίσματα της ευρύτερης περιοχής της Δυτικής Θράκης, όπου η παραγωγή του καπνού αποτελούσε το σπουδαιότερο προϊόν του τόπου. Τα περισσότερα είδη καπνών παράγονταν στην Ξάνθη και την Καρτζάλη, ενώ συγκεντρώνονταν στην Ξάνθη.

Καρτζάλη

(Κιρτζάλι): Φυσικό Γεωγραφικό Διαμέρισμα της ευρύτερης περιοχής της Δ.Θράκης, γνωστή από παλιά για την παραγωγή των καπνών της βλ.σημ.1.

Δεγκτσήδες

Ντεγκτσήδες, καπνεργάτες

Καπνικοί Συνεταιρισμοί

Ενώσεις που μέλη τους είναι Συνεταιρισμοί Καπνοπαραγωγών.

Αλ.Μπαλτατζής

(1904 – 1987) Εμπνευσμένος «πρωτεργάτης» του Ελληνικού Συνεταιρισμού Κινήματος, οραματιστής και ιδρυτής ενός πλέγματος δεκάδων Συνεταιριστικής φύσεως Βιομηχανικών Εμπορικών Επιχειρήσεων. Διατέλεσε πρώτος Πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ (Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων Γεωργ. Συνεταιρισμών) και Υπουργός Γεωργίας (1963), επί πρωθυπουργίας Γ.Παπανδρέου.

ΣΕΚΕ

Η Συνεταιριστική Ένωση Καπνοπαραγωγών Ελλάδος είναι ένα αμιγώς συνεταιριστικός οργανισμός, που έχει σα σκοπό την εκπροσώπευση των Συνεταιριστικών Συμφερόντων των Καπνοπαραγωγών αλλά και τη γενική εμπορία – αγορά, φύλαξη, μεταπώληση των καπνών στην αγορά.